Koteria
Warszawa ( mapka )
ul. Chrzanowskiego 13
poniedz.-piątek: godz. 9–19
sobota 9–13

tel.: 535 870 225

Pomysł na koty miejskie w Warszawie:

Sytuacja prawna kotów miejskich

Sytuacja prawna kotów miejskich, wynikająca z ustawy o ochronie zwierząt, nie jest oczywista, bowiem ustawodawca w 1997 roku nie dostrzegł ich jako szczególnego zjawiska.

Gatunek felis catus należy niewątpliwie do kategorii zwierząt domowych ( tj. tradycyjnie przebywających wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza)  w odróżnieniu od zwierząt  gospodarskich i od wolno żyjących (dzikich). Kategoriom zwierząt przypisany jest różny zakres ochrony prawnej, wyrażony np. w kryteriach dozwolonego uśmiercania czy też odpowiedzialności za nie. Do ustawowych kategorii zwierząt odwołuje się wiele szczegółowych przepisów  obowiązującego prawa. Tylko zwierzęta domowe i gospodarskie mogą być bezdomne (tj. takie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały).

Z kolei zwierzęta bezdomne są przedmiotem publicznego zadania gminy zapewniania im opieki oraz wyłapywania, zaś to ostatnie powinno kończyć się – jak to wynika z rozporządzenia wykonawczego – umieszczeniem bezdomnych zwierząt w schroniskach, którego to pojęcia ustawa jednak nie definiuje.

Pierwszy problem polega na tym, że kotów miejskich nie da się bez zastrzeżeń zaliczyć do zwierząt bezdomnych, bo oczywiście nie uciekły ani nie zabłąkały się, a brak możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały to nie to samo co przekonanie, że takiej osoby nigdy nie było. Zasadna może być natomiast interpretacja, że zostały porzucone przez człowieka, w znaczeniu dotyczącym całej ich populacji, czyli dziedzicznym, sięgającym w nieokreśloną przeszłość.

Drugi problem polega na tym, że urzędnicy warszawscy, dla obrony przed naciskami na wyłapywanie bezdomnych kotów do schroniska, zaczęli propagować pogląd, że nie są one bezdomne, bo w ogóle nie są to zwierzęta domowe lecz wolno żyjące (dzikie). Terminowi  „wolno żyjące” (ew. „wolno bytujące”), który utarł się w mowie potocznej dla odróżnienia kotów miejskich od tych posiadających właścicieli, nadano tu znaczenie prawne w kontekście ustawowej klasyfikacji zwierząt. Tym samym zakwestionowano założenie, że ustawowe kategorie dotyczą całych gatunków, bo nagle pół gatunku felis catus należało by do zwierząt domowych, a drugie pół do wolno żyjących (dzikich).

Cała ta konstrukcja myślowa jest z pewnością błędna. Choćby dlatego, że zwierzęta wolno żyjące (dzikie) ustawa definiuje jako nieudomowione, żyjące w warunkach niezależnych od człowieka a najdziksze nawet koty miejskie żyją w warunkach zależnych od człowieka, bo właśnie na tym polega problem z nimi, jakiego z kolei nie mamy z rysiami, żbikami czy tygrysami. W sumie można być pewnym, że pod względem prawnym koty miejskie są domowe i na pewno nie są wolno żyjące (dzikie). Natomiast nie da się z całą pewnością twierdzić, że są bezdomne, a na tym określeniu oparte jest ustawowe zadanie publiczne.

Tyle wynika z litery prawa. Natomiast rozumienie i stosowanie tego prawa było i pozostaje takie, że koty miejskie są traktowane jak zwierzęta bezdomne. Z drugiej strony, opieka za strony gminy nie może być utożsamiana z wyłapywaniem do schronisk. Ani na gruncie litery prawa, ani w praktyce. Stanowisko w sprawie traktowania kotów miejskich, wyrażane przez autorytatywne organy (Główny Lekarz Weterynarii, Rada m.st. Warszawy) nie pozostawia wątpliwości, że koty miejskie są dla gminy zadaniem, które powinno być realizowane w sposób uwzględniający specyfikę tego zjawiska, w duchu ustawy o ochronie zwierząt, nawet jeśli ustawodawca nie pochylił się osobno nad tym zagadnieniem.


1. Uwarunkowania biologiczne zjawiska
2. Założenia projektu
3. Znane metody postępowania
4. Praktyka Miasta Warszawy
5. Projekt TNR dla Warszawy
6. Sytuacja prawna kotów miejskich
szukaj: 
facebook
Fundacja dla Zwierząt ARGOS, 04-886 Warszawa, ul. Garncarska 37A, KRS: 0000286138
tel. 22 615 52 82 | e-mail: fundacja@argos.org.pl | http://www.argos.org.pl
Bank PEKAO SA 47 1240 6133 1111 0000 4808 5915
Ośrodek KOTERIA ul. Chrzanowskiego 13, Warszawa, tel. 535 870 225
Kierownik Ośrodka Anna Wypych: tel. 603 651 044 | Lekarz weterynarii Iwona Kłucińska-Petschl tel. 502 642 932