Koteria
Warszawa ( mapka )
ul. Chrzanowskiego 13
poniedz.-piątek: godz. 9–19
sobota 9–13

tel.: 535 870 225

Pomysł na koty miejskie w Warszawie:

Uwarunkowania biologiczne zjawiska

O kotach miejskich Warszawy mówi się, że jest ich kilkadziesiąt tysięcy osobników, choć nikt nie wskazuje jak to policzył czy oszacował. Niepoliczalność kotów miejskich bierze się stąd, że nie jest to jakieś stado (zbiór) lecz szczególny żywioł ukształtowany przez naturę i ludzi. Istotne są tu dla nas trzy uwarunkowania biologiczne tego żywiołu. a) strategia przetrwania Koty domowe (felis catus) są małymi ssakami drapieżnymi, co determinuje strategię przetrwania ich wolno bytującej populacji, polegającej na:
  • łatwej adaptacji do różnorodnych warunków,
  • ekstensywnej rozrodczości, tj. dużej płodności.
Cechy te pozwalają populacji kotów miejskich wykorzystywać każdą szansę przetrwania,   odbudować populację w zmienionych warunkach, także pomimo czynnego tępienia ich przez ludzi.

Jedna samica może rodzić co roku 2–4 mioty liczące 2–8 kociąt. Połowa z tych 15 (przyjmijmy) nowych osobników, to samice zdolne do rozrodu już po ok. pół roku, więc w tym samym roku wydadzą jeden (załóżmy) miot. Od jednej samicy potencjalnie może więc pochodzić 50 nowych kocich istnień rocznie, co w efekcie 5 lat jej życia daje już liczbę przekraczającą 20 milionów.

Poglądowe przedstawienie potencjału rozrodczego kotów

rok stan samic na początku roku ich potomstwo (3 mioty × 5) potomne samice potomstwo potomnych samic (1 miot × 5) stan kotów na koniec roku
A B = 1/2 F C = B × 15 D = 1/2 C E = D × 5 F = C + E
I 1 15 7 35 50
II 25 375 187 935 1.310
III 655 9.825 4.912 24.562 34.387
IV 17.193 257.895 128.947 644.735 902.630
V 451.315 6.769.725 3.384.862 16.924.310 23.694.035

Rzeczywiste warunki życia kotów miejskich nie są idealne i większość kotów ginie, zwłaszcza w najmłodszym wieku, zatem też nie dochodzi do pełnego wykorzystania tego potencjału w skali populacji. Nadproduktywność i śmiertelność jest ceną, jaką koty płacą za próbowanie wykorzystania wszystkich, nawet przypadkowych, szans przeżycia w każdym miejscu, dzięki czemu populacja może w ogóle przetrwać. b) relacje z ludźmi– oswojenie i dzikość Koty domowe nie są zwierzętami stadnymi, a relacje między osobnikami przedstawiają się jako złożone relacje „towarzyskie” w luźnych grupach (koloniach). W kontaktach z ludźmi przejawia się to w zdolności do daleko idącego „oswojenia” tzn. bliskich kontaktów z człowiekiem. Zdolność ta jest jednak znacznie zróżnicowana i zmienna:

  • wiekowo – kocięta mające kontakt z człowiekiem przed upływem ok. 3 miesięcy z reguły są podatne na oswojenie, po czym zdolność ta słabnie i zanika,
  • osobniczo – kot nieoswojony może się nagle oswoić lub nie dać się oswoić pomimo intensywnych działań ludzi,
  • sytuacyjnie – koty zasadniczo nieoswojone różnicują jednak swe reakcje na różnych ludzi i sytuacje
Odwrotnością oswojenia jest postrzegana przez ludzi „dzikość” kotów, tj. zupełny brak  kontaktu z człowiekiem, przejawiany zwłaszcza w reakcji ucieczki lub agresji. Obserwowalna dzikość jest jednak przede wszystkim sytuacyjna i nie świadczy o stopniu oswojenia kota (reakcje takie wykazują też koty wysoce oswojone). Dzikość trwała, tj. nieoswojenie jako utrwalony u osobnika sposób zachowania w środowisku może być stwierdzona przy dłuższej obserwacji życia kota. Koty miejskie stanowią mieszaninę kotów o różnym stopniu oswojenia. c) terytorialność Koty miejskie są zasadniczo zwierzętami terytorialnymi, tzn. nie zmieniają miejsca pobytu bez zasadniczego dla populacji motywu (bezpieczeństwo, gniazdo, pokarm). Niechętnie także dopuszczają obce osobniki do swego lokalnego środowiska i jego zasobów. Wynika stąd ważny wniosek praktyczny, że wysterylizowanie całej lokalnej kolonii kotów może dać trwały efekt zapanowania nad rozrodczością na danym terenie, bo ewentualni (niewysterylizowani) przybysze są odganiani. Sterylizacja osobnika nie ma bowiem wpływu na jego instynkt terytorialny. Drugi ważny wniosek to ten, że w przypadku skutecznego usunięcia kotów z jakiegoś obszaru (np. przez wyłapanie czy zabicie) powstaje próżnia, która zostanie wkrótce od nowa wypełniona przez koty, o ile tylko na obszarze tym znajdują warunki do życia.


1. Uwarunkowania biologiczne zjawiska
2. Założenia projektu
3. Znane metody postępowania
4. Praktyka Miasta Warszawy
5. Projekt TNR dla Warszawy
6. Sytuacja prawna kotów miejskich
szukaj: 
facebook
Fundacja dla Zwierząt ARGOS, 04-886 Warszawa, ul. Garncarska 37A, KRS: 0000286138
tel. 22 615 52 82 | e-mail: fundacja@argos.org.pl | http://www.argos.org.pl
Bank PEKAO SA 47 1240 6133 1111 0000 4808 5915
Ośrodek KOTERIA ul. Chrzanowskiego 13, Warszawa, tel. 535 870 225
Kierownik Ośrodka Anna Wypych: tel. 603 651 044 | Lekarz weterynarii Iwona Kłucińska-Petschl tel. 502 642 932