Czy w Polsce kastracja kotów jest obowiązkowa?
Czy kastracja kotów w Polsce jest obowiązkowa? To pytanie budzi spore zainteresowanie, zwłaszcza że aktualnie trwają prace nad zmianami w przepisach dotyczących ochrony zwierząt.
W niektórych europejskich państwach funkcjonuje obowiązkowa kastracja zwierząt towarzyszących, w tym kotów. A jak wygląda aktualnie sytuacja w Polsce? Czy kastracja kotów w naszym kraju jest obowiązkowa? A może planuje się wprowadzenie takiego obowiązku?
Obowiązkowa czy zalecana kastracja kotów w Polsce?
W Polsce obecnie nie ma przepisów prawnych nakazujących obowiązkową kastrację psów i kotów. Jedynie na mocy ustawy o ochronie zwierząt obligatoryjna kastracja przeprowadzana jest w schroniskach dla zwierząt. Zatem na poziomie ogólnokrajowym kastracja kotów nie jest obowiązkowa.
Jednakże generalnie zaleca się poddawać zabiegom kastracji koty, które nie są przeznaczone do hodowli.
Najważniejsze przesłanki, dla których rekomenduje się opiekunom zwierząt ich kastrację, to:
- ze względu na zdrowie pupila – kastracja zmniejsza ryzyko licznych chorób układu rozrodczego i przyczynia się do poprawy zdrowia i ogólnej kondycji zwierzęcia,
- z uwagi na dużą bezdomność zwierząt w Polsce – kastracja zwierząt domowych to skuteczna metoda ograniczania ich nadmiernego rozmnażania.
Czy zostanie wprowadzony obowiązek kastracji kotów w Polsce?
Pomysł wprowadzenia takiego obowiązku pojawia się od lat w projektach ustaw oraz jest szeroko omawiany w debacie publicznej. Aktualnie w Sejmie trwają prace nad nowelizacją przepisów, mających wprowadzić obowiązkowe czipowanie zwierząt i stworzenie ogólnopolskiej bazy danych (Krajowy Rejestr Opiekunów Psów i Kotów).
Jednak podczas gdy projekt zakłada obligatoryjne czipowanie psów, to co do kotów obowiązek ma dotyczyć tylko określonych sytuacji. Mianowicie, obligatoryjnemu oznaczaniu i rejestracji mają podlegać wyłącznie:
- koty zmieniające właściciela i miejsce pobytu, czyli przekazywane do adopcji,
- koty trafiające do schronisk.
W pozostałych przypadkach czipowanie kotów pozostanie dobrowolne. W efekcie, pozostawia to nierozwiązany problem kociej bezdomności.
Należy jednak podkreślić, że wprowadzana obecnie ustawa o Krajowym Rejestrze Opiekunów Psów i Kotów to pierwszy, ważny krok w kierunku uregulowania kwestii odpowiedzialności opiekunów za zwierzęta towarzyszące. Miejmy nadzieję, że nie ostatni. Być może wzrastająca powoli świadomość opiekunów zwierząt, nagłośnienie w mediach problemu ich bezdomności w Polsce oraz silna presja ze strony organizacji prozwierzęcych doprowadzą do weryfikacji i ustanowienia kolejnych przepisów, w tym obowiązkowej kastracji psów i kotów niehodowlanych. Przy tej skali bezdomności, jaką mamy w naszym kraju, bez obligatoryjnej i powszechnej kastracji jeszcze długo nic się nie zmieni na lepsze.
Podniesienie świadomości społecznej i pomoc w kastracji kotów
W Polsce kastracja kotów bywa wspierana przez samorządy, które cyklicznie organizują darmowe programy kastracji zwierząt towarzyszących. Wiele gmin prowadzi programy kastracji psów i kotów, w których dofinansowuje lub finansuje zabiegi kotów właścicielskich oraz wolno żyjących.
Jednak nadal są w Polsce również takie gminy, które nie realizują ustawowego obowiązku opieki nad zwierzętami na swoim terenie. Nie przeznaczają żadnych pieniędzy na dofinansowanie kastracji. A czasem nie mają nawet podpisanej umowy dotyczącej kotów ze schroniskiem, zaś umowa obejmuje tylko psy.
W związku z tym duża część obowiązków spada na organizacje pozarządowe i fundacje. Częściej to właśnie w fundacji można uzyskać pomoc i bezpłatnie wykastrować swojego lub wolno żyjącego kota niż w gminie. Fundacje równolegle prowadzą działania edukacyjne, podnoszące świadomość społeczną na temat potrzeby kastracji, jak również czipowania zwierząt towarzyszących. I chociaż działania te doskonale wpisują się w szerszą politykę ograniczania bezdomności zwierząt, to na chwilę obecną mają charakter dobrowolny. Obowiązek kastracji – jeśli pojawi się w najbliższej przyszłości – najpewniej dotyczyć będzie kotów nie przeznaczonych do hodowli.
W innych krajach to naprawdę działa!
Doświadczenia innych krajów europejskich wyraźnie pokazują, że kastracja – obowiązkowa lub powszechnie stosowana – jest skutecznym narzędziem systemowym w walce z bezdomnością zwierząt i realnie zmniejsza liczbę niechcianych psów i kotów. To fakt, który nie ulega wątpliwości (więcej na ten temat już wkrótce, w kolejnych artykułach).