Znaleziony kociak – co robić?

Skąd się biorą małe kotki na ulicy?

Trwa pełnia tzw. kociakowego sezonu. To czas, kiedy wiele kociąt urodzonych tej wiosny wychodzi z gniazda i uczy się życia. Niestety, to także okres, kiedy kocie maluchy gubią się, przejeżdżają kilometry pod maską samochodów. Bądź są celowo porzucane w różnych miejscach przez ludzi. Bo chociaż mamy XXI wiek i świadomość dotycząca zwierząt rośnie, to jednak nadal jest niemałe grono osób, które nie kastrują swoich kotów i w ten sposób “pozbywają się problemu” z niechcianymi kociętami.

Gdzie można spotkać kociaka potrzebującego pomocy? Wszędzie. Nie tylko w miejscu gdzie bytują koty wolno żyjące. Na parkingu pod blokiem, pod sklepem, przy altance śmietnikowej (lub w altance), na stacji benzynowej, na targowisku, na terenie opuszczonej posesji. A nawet po prostu biegającego po chodniku, na poboczu lub po ulicy.

Kiedy mały kociak potrzebuje pomocy człowieka?

Kiedy mały kociak wymaga naszej pomocy? Odpowiedź na to pytanie brzmi: zawsze, gdy jest sam (lub z kocim rodzeństwem) – bez kociej matki. A tym bardziej w każdej sytuacji zagrożenia, czyli np. kiedy małe kocię biega po ulicy, chowa się pod samochodami na parkingu. Jak również, gdy jest ranny lub chory. Wówczas, nawet jeśli przebywa z rodzeństwem i matką powinien otrzymać pomoc. Jeśli np. w gospodarstwie na wsi lub wśród kotów wolno żyjących jest kotka z kociętami chorymi na koci katar z widocznymi objawami – wypływem z oczu, zaropiałymi oczami, noskami zapchanymi ropą – pomoc człowieka jest niezbędna. Bowiem, małe kocięta nie poradzą sobie same z chorobą i bez pomocy będą umierały w cierpieniach.

Sytuacje wymagające pilnej pomocy człowieka

Zagrożenia czyhające na kocięta bez matki

Kociak w wieku do mniej więcej 4 miesiąca życia, który jest bez kociej matki, nie umie jeszcze polować. Zatem nie jest w stanie samodzielnie się wyżywić. Ponadto maluch nie zna jeszcze wielu zagrożeń, które czyhają na koty na ulicy (w normalnych okolicznościach uczy się tego sukcesywnie przy kociej matce). Łatwo więc może wpaść pod samochód, zostać zagryziony przez psa lub dzikie zwierzę. Zdarza się także, że małe, słabe i chore kocięta są obiektem ataku ptaków i szczurów. Zagubiony kociak, miaucząc i szukając pomocy może sobie zrobić krzywdę. Może np. wpaść w jakąś dziurę, wcisnąć się gdzieś, skąd nie będzie mógł się wydostać. Bądź wejść wysoko na dach lub drzewo, skąd nie będzie potrafił zejść. Taki koci maluch jest zdany wyłącznie na człowieka i od tego czy otrzyma pomoc najczęściej zależy jego życie.

Każdy kociak do około 4 miesiąca życia przebywający bez kociej matki potrzebuje pomocy. Małe, zagubione, porzucone bądź osierocone kocię jest zdane wyłącznie na człowieka. Od tego czy otrzyma pomoc najczęściej zależy jego życie.

Co zrobić jak się znajdzie małe kotki?

Zatem już wiesz, że jeśli natkniesz się na samotne, małe kocię na ulicy, to niemal na 100% pewne, że maluch potrzebuje pomocy. Małe kocięta nie powinny biegać same po ulicy, bez rodzeństwa, a przede wszystkim bez opieki kociej matki. Niezależnie od tego czy kocię ma 2 miesiące czy 4, na ogół spotkanie pojedynczego kociaka oznacza, że się zgubił lub został porzucony. Ponieważ kocie maluchy w tym wieku przebywają blisko matki i wraz z kocim rodzeństwem.

Dlatego, jeśli znajdziesz samotnego kociaka, to przede wszystkim REAGUJ!

Poniżej podpowiadamy, co należy zrobić w kolejnych krokach. Przy czym ważna jest kolejność!

Po pierwsze – zabezpiecz!

W pierwszej kolejności należy kociaka złapać i zabezpieczyć.

Pół biedy, jeśli kociak da się złapać. Wówczas nawet wzięcie na ręce, przytulenie, schowanie “za pazuchę” jest już wstępnym zabezpieczeniem. Jak już mamy malucha można zadzwonić do znajomych, żeby podrzucili transporter. Można też od razu zabrać kociaka do lecznicy weterynaryjnej albo – jeśli np. jest środek nocy – do siebie do domu. Nawet jeśli masz inne zwierzęta, kocia można awaryjnie umieścić w oddzielnym pokoju lub choćby w łazience. Najważniejsze, żeby był bezpieczny. Bo pozostawienie go do rana może być dla niego wyrokiem śmierci. Rano możemy już go nie zastać – może mu się coś stać, może powędrować dalej. W efekcie możemy go więcej nie spotkać i nie zdążyć z pomocą.

Często niestety jest tak, że mały porzucony kociak jest mocno wystraszony. I chociaż wyraźnie szuka pomocy, to za bardzo się boi, ucieka i nie daje się złapać. Jeśli nie uda się złapać takiego malucha podstępem, wabiąc go kocią karmą, to pozostaje zorganizować pomoc. Najlepiej poprosić o pomoc znajomych kociarzy, pożyczyć klatkę łapkę, zapytać kogoś bardziej doświadczonego. Trzeba próbować do skutku. Na ogół głód robi swoje i prędzej czy później kociak przyjdzie do jedzenia.

Tak więc pierwszą rzeczą, którą należy zrobić jest złapanie kociaka. Niestety zdarza się, że w takiej sytuacji ktoś zrobi zdjęcie, wrzuci w internet i pójdzie dalej. To nie jest właściwa pomoc. Bo nawet jak w internecie szybko i sprawnie zorganizuje się sztab pomocnych osób, zanim dotrą na miejsce kociaka może już dawno tam nie być. Jeśli jesteś na miejscu, widzisz kocię w potrzebie – pomóż! Nie oglądaj się na innych, nie myśl, że ktoś inny na pewno mu pomoże. Bo często to tylko tłumaczenie przed samym sobą. Wystarczy wziąć kociaka, zanieść do najbliższej lecznicy weterynaryjnej i poprosić tam o pomoc czy wezwanie służb. Tylko tyle i aż tyle.

Po drugie – oceń wstępnie stan kociaka

Jak już mamy kociaka w rękach lub w transporterze możemy mu się bliżej przyjrzeć. Należy sprawdzić:

• czy jest ranny lub chory, czy wygląda na to, że nic mu nie dolega, tylko jest wystraszony,
• czy wygląda na względnie zadbanego (co świadczy zazwyczaj o tym, że jeszcze niedawno był w domu i zgubił się lub został porzucony)
• czy jest wychudzony i zaniedbany (wówczas można przypuszczać, że już dłuższy czas przebywa na ulicy).

Na ulicy można spotkać zarówno odżywione, zadbane i “odchuchane” kocięta, które jeszcze niedawno były wraz z rodzeństwem i kocią matką u kogoś w domu, jak i kocięta zaniedbane. A nawet skrajnie wyniszczone, chude, z pasożytami, świerzbem w uszach, pchłami biegającymi po futerku i z wzdętymi brzuszkami pełnymi nicieni. Stan i stopień zaniedbania może nam zasugerować histprię kociaka. Czy jest to kocię zagubione lub porzucone czy też urodzone na ulicy, w złych warunkach. W pierwszym przypadku zawsze jest możliwość, że ktoś kociaka szuka. Co warto sprawdzić np. umieszczając ogłoszenie ze zdjęciem kotka w lecznicy czy na lokalnych grupach internetowych.

Niezależnie od stanu kociaka najlepiej pierwsze kroki skierować do lecznicy weterynaryjnej.

Po trzecie – sprawdź czy w pobliżu nie ma matki lub rodzeństwa kociaka

Zanim jednak skierujemy się do lecznicy weterynaryjnej należy poświęcić choć kilka minut, żeby sprawdzić najbliższe otoczenie. Bowiem zanim zabierze się kociego malucha koniecznie trzeba sprawdzić, czy w pobliżu nie ma matki lub rodzeństwa.

Rozejrzyj się wokół – czy są blisko domy mieszkalne, podwórka, miejsca gdzie przebywają koty wolno żyjące? Czy jest to np. stacja benzynowa lub parking pod supermarketem – gdzie kociak na pewno nie przyszedł sam (mógł przyjechać pod maską lub zostać celowo porzucony w takim miejscu). Sprawdź otoczenie – przejdź się w najbliższej okolicy, “pokiciaj”, poobserwuj. Posłuchaj, czy nie rozlega się miauczenie innego kota, odczekaj chwilę w ukryciu.

Dopiero jak upewnisz się, że nie ma drugiego, płaczącego malucha ani kociej matki, skieruj się do lecznicy weterynaryjnej. Bo czasem okazuje się, że gdzieś obok, schowany siedzi drugi np. porzucony kociak. Zawsze należy się upewnić, czy nie zostawimy innego kociego malucha. A może się zdarzyć, że oględziny doprowadzą nas do kociej matki i reszty rodzeństwa np. na czyimś podwórku. Wówczas warto porozmawiać z mieszkańcami na temat bezpieczeństwa kociąt i kastracji kociej matki.

Następne kroki i kolejne działania zależą od tego, czy jesteś w stanie zaopiekować się kocim maluchem czy nie.

Jeśli nie możesz zaopiekować się kociakiem

Nie każdy może sobie pozwolić na przygarnięcie do domu kota. Są tysiące powodów, zaś adopcja kota powinna być decyzją podejmowaną z rozsądkiem. Chociaż nieraz w życiu bywa również tak, że to kot znajduje człowieka. Zaś taka nieplanowana adopcja kociaka wprost z ulicy często jest początkiem pięknej i wspaniałej przyjaźni. Jednak nikt cię nie zmusza i nie masz obowiązku zaopiekowania się kotem na zawsze. Zawsze jednak możesz pomóc w takiej sytuacji.

Gdzie oddać znalezionego małego kotka?

Niezależnie od tego, czy możesz czy nie możesz zaopiekować się kociakiem, punkty od 1 do 3 są obowiązkowe. Czyli – najpierw zabezpiecz, sprawdź otoczenie i oceń stan kociaka. Dopiero wtedy na spokojnie możesz zacząć szukać pomocy. Znalezionego kociaka najlepiej zgłosić do odpowiednich służb. Poniżej informacja, gdzie można zadzwonić w takiej sytuacji.

Jeśli nie możesz zatrzymać znalezionego kociaka, skontaktuj się z lokalnymi służbami lub organizacjami:

• urząd miasta lub gminy – w Polsce gminy mają prawny obowiązek opieki nad bezdomnymi zwierzętami, zatem znalezionego kociaka najlepiej zgłosić bezpośrednio do urzędu – zazwyczaj zwierzętami zajmują się pracownicy wydziału ochrony środowiska, jeśli kociaka znalazłeś w ciągu dnia, gdy czynny jest urząd – możesz dzwonić bezpośrednio tam,
• straż miejska (986), policja (997) lub numer alarmowy (112) – jeśli jest wieczór, święto czy weekend, kiedy gmina jest zamknięta należy dzwonić na straż miejską, policję lub po prostu pod numer alarmowy 112, wówczas służby powiadamiają schronisko dla zwierząt i pomagają w transporcie do schroniska lub zakontraktowanego weterynarza,
• lokalne fundacje prozwierzęce – wyszukaj organizacje prozwierzęce, które pomagają kotom działające w okolicy; wystarczy wpisać w Gooogle (kocie fundacje + nazwa miejscowości) lub zapytać AI, fundacja może przyjąć kociego malucha, a jeśli odmówi ze względu na brak miejsc to przynajmniej pokieruje cię i poinstruuje jak wyegzekwować pomoc i gdzie po kolei dzwonić,
• lecznica weterynaryjna – najlepiej zawieźć kociaka do lecznicy, która ma podpisaną umowę z gminą w sprawie rannych i bezdomnych zwierząt, możesz sprawdzić to w internecie; wówczas to lecznica powiadomi służby, a kociak bezpiecznie poczeka tam do ich przyjazdu; to rozwiązanie jeśli np. nie masz czasu aby samodzielnie powiadomić służby i poczekać do ich przyjazdu, bo spieszysz się do pracy czy na ważne spotkanie.

Co, jeśli kociak wymaga natychmiastowej pomocy?

W przypadku, gdy kociak jest ranny i potrzebuje pilnej pomocy weterynaryjnej liczy się czas. Może się okazać, że cała procedura uruchamiania służb, kontaktu gminy ze schroniskiem i oczekiwania na transport straży miejskiej będzie dłużej trwała. W takiej sytuacji już podczas rozmowy telefonicznej koniecznie podkreśl, że kociak wymaga pilnej pomocy. Możesz od razu zaproponować, że samodzielnie zawieziesz go do schroniska. Albo do lecznicy, która ma podpisaną z gminą umowę na leczenie bezdomnych zwierząt. To może znacznie przyspieszyć interwencję.

Możesz także od razu skierować się do najbliższej czynnej lecznicy i zawieźć tam kociaka. Jednak musisz liczyć się z tym, że w przypadku gdy nie jest to lecznica zakontraktowana przez gminę, możesz zostać obciążony kosztami udzielonej pomocy. Nawet jeśli będzie to wstępne zaopatrzenie w leki, zatamowanie krwawienia czy eutanazja (np. po poważnym wypadku). Lecznice weterynaryjne w Polsce to prywatne firmy. Więc tylko w tych gabinetach, które mają umowę z gminą nie poniesiesz żadnych kosztów.

Jeśli możesz zaopiekować się kociakiem

Przede wszystkim zabezpiecz kociaka. Następnie oceń wizualnie jego stan i sprawdź czy w otoczeniu nie ma innych kociąt oraz kociej matki. Jeśli jest zimno lub pada deszcz jak ogrzej kocię. Jeśli kociak jest wygłodniały możesz mu podać wodę i odrobinę karmy. Pamiętaj jednak, aby nie była to zbyt duża porcja. Lepiej podać kilka małych porcji, bo wygłodzony maluch zazwyczaj je bardzo łapczywie i może nabawić się biegunki lub niestrawności.

Bardzo ważne – nie podajemy kociętom mleka! Można podać wodę, ale absolutnie nie należy podawać mleka! Ponieważ kocięta po krowim mleku zazwyczaj dostają biegunki. Zaś biegunka u małego kociaka to poważny problem. Mleko podaje się kociętom tylko w postaci weterynaryjnego preparatu mlekozastępczego. Opcjonalnie w formie specjalnego mleka przeznaczonego dla kociąt ze sklepu zoologicznego.

Wizyta w lecznicy weterynaryjnej

Pierwsze kroki z kociakiem, jeszcze zanim przyniesiesz go do domu, najlepiej skierować do lecznicy weterynaryjnej. Lekarz obejrzy dokładnie malucha, oceni jego stan zdrowia i poinstruuje cię, co po kolei robić. Na pewno trzeba będzie kota odpchlić i odrobaczyć oraz sprawdzić czy nie ma w uszach świerzbowca. Jeśli nie będzie wymagał leczenia, to w następnej kolejności zostanie zaszczepiony. O tym, kiedy i w jakiej kolejności zostaną wykonane poszczególne zabiegi zadecyduje lekarz weterynarii. W lecznicy założysz też kotu książeczkę zdrowia i zaczipujesz go.

Warto to zrobić chociażby z tego względu, żeby nie przynieść do domu wraz z kotem pcheł czy innych pasożytów. A jeżeli w domu przebywają już jakieś zwierzęta, tym bardziej należy najpierw obejrzeć kociaka w lecznicy. Aby nie przyniósł groźnych kocich wirusów, którymi mogą zarazić się twoje koty (np. panleukopenia, caliciwirus).

Zaopiekuj się lub poszukaj mu nowego domu

Zabierz kociaka do domu, zaopiekuj się nim i – jeśli nie możesz zatrzymać go na stałe – poszukaj mu odpowiedzialnego domu. O tym, jak skutecznie szukać domu kociętom i na co zwracać szczególną uwagę przy ich adopcji przeczytasz w kolejnych artykułach.

Pamiętaj, obojętność zabija!

Niezależnie od tego czy możesz pozwolić sobie na przygarnięcie i zaopiekowanie się małym kociakiem, czy nie to ZAWSZE możesz pomóc i zrobić cokolwiek. Bo najgorsze jest odwracanie wzroku.

Nie można udawać, że nie ma problemu. Ani myśleć w ten sposób, że mnie to nie dotyczy, to nie mój problem. Nie można mówić, niech zrobi to ktoś inny albo pomyśleć, że na pewno ktoś inny zaopiekuje się kocim maluchem, bo ty nie możesz, spieszysz się do pracy, nie masz warunków, nie masz pieniędzy. Nic nie usprawiedliwia obojętności w takiej sytuacji. To egoizm w jednej ze swoich najgorszych postaci. Bo człowiek świadomie nie chcąc wychodzić ze swojej strefy komfortu i poświęcić chociaż paru chwil, przyczynia się do cierpienia, a bywa że i śmierci niewinnego stworzenia.

Tym bardziej że naprawdę czasem nie trzeba wiele, by ocalić czyjeś życie. Czasem wystarczy kilka telefonów i poświęcenie odrobiny swojego czasu. Nawet jeśli spieszysz się do pracy, to uwierz, za spóźnienie nikt ci głowy nie urwie. A być może jeśli ujawnisz powód spóźnienia nawet zyskasz w oczach szefa, jako człowiek, który wykazał się empatią i odpowiedzialnością.

To my ludzie, oswoiliśmy koty i doprowadziliśmy do sytuacji, że jest ich za dużo. Rozbudowując miasta i miasteczka, budując drogi coraz bardziej zawęziliśmy tzw. “naturalne warunki” kotom. A jednocześnie poprzez brak kontroli nad liczebnością populacji kotów oraz przez często bezmyślne rozmnażanie kotów domowych doprowadziliśmy do ich nadpopulacji. Kot jest zwierzęciem domowym, a człowiek jest mu winny opiekę.

Reagowanie w takich sytuacjach to postawa odpowiedzialna społecznie, świadcząca o tym, że jesteś odpowiedzialnym człowiekiem. I wyraz ludzkiego człowieczeństwa, które uwidacznia się wówczas, kiedy silniejszy niesie pomoc słabszemu.

Przeczytaj także:

• Pomoc dla dzikich zwierząt w potrzebie
• Pierwsza pomoc dla zwierząt domowych
• Adopcja kota – co musisz wiedzieć przed podjęciem decyzji?