Dziś obchodzimy Światowy Dzień Walki z Wścieklizną
Wścieklizna jest jedną z najgroźniejszych chorób odzwierzęcych, gdyż po wystąpieniu objawów klinicznych prowadzi do śmierci. Na szczęście można jej skutecznie zapobiegać. Dlatego każdego roku 28 września obchodzimy Światowy Dzień Walki z Wścieklizną. To dobra okazja, aby przypomnieć, jak ważne są szczepienia zwierząt, unikanie kontaktu z dzikimi zwierzętami i szybkie działanie w przypadku pogryzienia.
Co roku 28 września obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Wścieklizną. Ma on nie tylko przypominać o zagrożeniu, jakie stanowi ta groźna, śmiertelna choroba. Jest to również okazja do pokazania, że wścieklizna jest chorobą, której możemy skutecznie przeciwdziałać – pod warunkiem stosowania profilaktyki i szybkiego reagowania w przypadku potencjalnego kontaktu z wirusem.
Dlaczego ustanowiono Światowy Dzień Walki z Wścieklizną?
Światowy Dzień Walki z Wścieklizną obchodzony jest każdego roku 28 września. Celem ustanowienia tego święta jest przede wszystkim zwiększanie świadomości na temat zagrożenia, jakie stanowi wścieklizna. Ponadto edukowanie o sposobach zapobiegania chorobie oraz zwracanie uwagi na działania, dzięki którym można ograniczać występowanie wścieklizny zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.
Pierwszy Światowy Dzień Walki z Wścieklizną zorganizowano w 2007 r. z inicjatywy Global Alliance for Rabies Control. Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy z amerykańskim Centers for Disease Control and Prevention (CDC), przy wsparciu m.in. Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Obecnie jest to międzynarodowa kampania łącząca organizacje zajmujące się zdrowiem ludzi i zwierząt, lekarzy, służby weterynaryjne, administrację oraz lokalne społeczności.
Data również nie jest przypadkowa. Bowiem 28 września przypada rocznica śmierci Louisa Pasteura. To właśnie ten francuski chemik i mikrobiolog opracował pierwszą skuteczną szczepionkę przeciwko wściekliźnie. Do dziś to właśnie szczepienia pozostają jednym z najważniejszych narzędzi pozwalających zapobiegać tej chorobie.
Wścieklizna po wystąpieniu objawów jest w 100% śmiertelna
Wścieklizna jest wirusową chorobą odzwierzęcą atakującą układ nerwowy ssaków, w tym człowieka. Do zakażenia dochodzi poprzez kontakt ze śliną chorego zwierzęcia – najczęściej podczas pogryzienia. Ale zarazić się można także poprzez zadrapanie czy przedostanie się zakażonej śliny do rany lub na błony śluzowe.
Źródłem zakażenia mogą być zarówno zwierzęta dzikie, czyli m.in. lisy czy wilki. Jednak zagrożenie stanowią również zarażone wirusem zwierzęta domowe – psy oraz koty, a także zwierzęta gospodarskie. W Polsce szczególne znaczenie w utrzymywaniu wirusa w środowisku mają lisy rude. Małe gryzonie, takie jak chomiki czy wiewiórki, nie są natomiast uznawane za istotne źródło zakażeń ludzi.
To, co sprawia, że wścieklizna jest tak niebezpieczna, to jej niezwykle ciężki przebieg. Po pojawieniu się objawów klinicznych choroba jest w 100% śmiertelna. Jednocześnie zakażeniu i rozwojowi choroby można zapobiegać dzięki szczepieniom zwierząt oraz odpowiednio szybko zastosowanej profilaktyce poekspozycyjnej u człowieka. Jak podkreśla WHO, że w przypadku potencjalnego narażenia ranę należy natychmiast dokładnie przemyć wodą z mydłem (przez co najmniej 15 minut). Po czym jak najszybciej trzeba zgłosić się po pomoc medyczną.
„Silniejsi razem” – wspólnie możemy skuteczniej zapobiegać wściekliźnie
Hasłem tegorocznego Światowego Dnia Walki z Wścieklizną jest „Silniejsi razem” („Stronger Together”). Hasło to ma przypominać, że skuteczna walka z chorobą wymaga współpracy wielu osób i instytucji. Mianowicie: opiekunów zwierząt, lekarzy weterynarii, pracowników ochrony zdrowia, administracji, organizacji społecznych i lokalnych społeczności.
To także przykład podejścia One Health czyli „Jedno zdrowie”. Zakłada ono, że zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska są ze sobą ściśle powiązane. Dlatego warto pamiętać, że szczepienie zwierząt nie chroni wyłącznie ich samych. Bowiem ograniczenie występowania wirusa w populacji zwierząt jednocześnie zmniejsza ryzyko zakażenia człowieka.
ZAPAMIĘTAJ
- Wścieklizna jest śmiertelną chorobą zakaźną, której można skutecznie zapobiegać.
- Jedną z najważniejszych metod ochrony są regularne szczepienia zwierząt.
- Nie zbliżaj się do dzikich zwierząt zachowujących się nietypowo i nie dotykaj znalezionych martwych zwierząt.
- Jeśli zostaniesz pogryziony lub podrapany przez zwierzę mogące być zakażone albo jego ślina zetknie się z uszkodzoną skórą, natychmiast dokładnie przemyj ranę wodą z mydłem (przez co najmniej 15 minut) i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
- Podejrzenie wścieklizny u zwierzęcia lub znalezienie martwego zwierzęcia, które może być zakażone, należy zgłosić właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii.
Jakie działania realizuje się w Polsce w celu walki ze wścieklizną?
Jednym z podstawowych sposobów zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby są szczepienia. W Polsce obowiązkowemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie podlegają psy powyżej 3. miesiąca życia. Pierwsze szczepienie należy wykonać w ciągu 30 dni od ukończenia przez psa trzeciego miesiąca życia. Następnie powtarza się je nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
W przypadku kotów nie ma ogólnopolskiego obowiązku corocznego szczepienia wszystkich zwierząt. Jednak Główny Inspektorat Weterynarii zaleca szczepienie kotów swobodnie wychodzących na zewnątrz. Na terenach zagrożonych wścieklizną obowiązek szczepienia kotów może zostać dodatkowo wprowadzony na podstawie lokalnych przepisów.
Drugim niezwykle istotnym działaniem są ochronne szczepienia lisów wolno żyjących. Ponieważ lis rudy jest w Polsce ważnym rezerwuarem wirusa wścieklizny, na obszarach o największym ryzyku Inspekcja Weterynaryjna prowadzi akcje doustnego szczepienia tych zwierząt. Specjalne przynęty zawierające szczepionkę wykładane są ręcznie lub zrzucane z samolotów.
Działania prowadzone w celu walki ze wścieklizną w Polsce obejmują przede wszystkim:
- obowiązkowe, regularne szczepienia psów przeciwko wściekliźnie,
- zalecane szczepienia kotów wychodzących oraz obowiązkowe szczepienia kotów tam, gdzie nakazują to lokalne przepisy,
- regularne akcje szczepienia lisów wolno żyjących,
- nadzór nad występowaniem choroby i badanie zwierząt podejrzanych o zakażenie,
- wprowadzanie dodatkowych środków ochronnych na obszarach, na których zostaną stwierdzone ogniska wścieklizny.
Wścieklizna nadal stanowi poważne zagrożenie zdrowotne
Chociaż dzięki szczepieniom sytuacja wygląda dziś zupełnie inaczej niż przed laty, wścieklizna nie zniknęła. Nadal zdarzają się przypadki zakażenia u zwierząt, w tym także w Polsce. Dlatego nie można rezygnować z profilaktyki ani lekceważyć obowiązkowych szczepień.
Zaś Światowy Dzień Walki z Wścieklizną to również dobry moment, aby przypomnieć opiekunom zwierząt o sprawdzeniu terminu ostatnich szczepień i podstawowych zasad bezpieczeństwa. Bo szczególnie w przypadku wścieklizny profilaktyka, wiedza i odpowiedzialność mają ogromne znaczenie – zarówno dla zdrowia zwierząt, jak i ludzi.
Czytaj również: Szczepienie kotów na wściekliznę – dlaczego to takie ważne?